ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԵՎ ԷԿՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԱՂԵՏՆԵՐԸ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅԱՆ ՎՐԱ. ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՄՈԴԵԼՈՒՄ՝ ՀԻՄՆՎԱԾ ԲՀՈՊԱԼ ԳԱԶԻ ԱՂԵՏԻ ՎՐԱ - Մոգհադամ Parisa (Բանբեր Եվրասիա միջազգային համալսարանի, 2023)
Սույն հոդվածը ուսումնասիրում է էկոհամակարգերի վրա մարդու կողմից առաջացրած բնապահպանական սպառնալիքների ազդեցությունը, կառավարությունների և մասնավոր հատվածի կողմից կրած բնական աղետների շոկային ծախսերը, ինչպես նաև կարճաժամկետ և երկարաժամկետ տնտեսական ազդեցությունները, որոնք առաջանում են մարդու կողմից ուղղակի կամ անուղղակի ազդեցության հետևանքով: Հոդվածում Բհոպալի գազի ողբերգությունը դիտարկվում է որպես թեմատիկ ուսումնասիրություն իր տարբեր բնութագրերով՝ ուսումնասիրելու տեխնածին աղետների տնտեսական, բնապահպանական և սոցիալական կողմերը, ինչպես նաև առաջադրելու արդյունավետ և կենսունակ կառավարման ռազմավարություն և համարժեք արձագանք ապագա հնարավոր աղետներին: Վերլուծության մեջ քննարկվել են աղետների կառավարման մեջ I/O (մուտքային/ելքային) մոդելավորման հետ կապված ընթացիկ հետազոտությունները՝ կենտրոնանալով բնական աղետների ազդեցությունը վերլուծելու և կանխատեսելու համար մաթեմատիկական մոդելների օգտագործման վրա: Ըստ էության I/O (մուտքային/ելք) մոդելավորումը համակարգի մուտքերն ու ելքերը դիտարկելու և այդ տեղեկատվությունը օգտագործելու համար մոդելներ ստեղծելու միջոց է, որը կարող են օգտագործվել համակարգի վարքագիծն ու արդյունքները կանխատեսելու համար: I/O (մուտքային/ելք) մոդելավորումն օգտագործվել է տարբեր ոլորտներում, ներառյալ տնտեսագիտությունը, ճարտարագիտությունը և գործառնական հետազոտությունները: Այնուամենայնիվ, աղետների կառավարման մեջ I/O (մուտքային/ելք) մոդելավորման օգտագործումը համեմատաբար նոր երևույթ է, քանի որ այս թեմայի վերաբերյալ հետազոտությունները սկսվել են միայն 2000-ականների սկզբին: